Głogówek Online
 
24 | 04 | 2017
Klasztor oo. Paulinów w Paulinach-Mochowie. Drukuj
Turystyka - Zabytki
Autor: o. Mieczysław Pyzik   
Piątek, 31 Sierpień 2007 10:09
Kościół w Mochowie, zdj. P. Liszka
Klasztor paulinów w Mochowie – Paulinach w pobliżu Głogówka na Śląsku Opolskim związany jest z Jasną Górą i jej dziejami, zwłaszcza poprzez osobę Fundatora – księ
cia Władysława Opolczyka. Klasztor w Paulinach – Mochowie był drugą fundacją Księcia Władysława Opolczyka po Jasnej Górze na ziemi polskiej. W dokumencie fundacyjnym z 20 stycznia 1388r. dotyczącym założenia klasztoru pod wezwaniem Trójcy Św. książę oddał Paulinom równinę nad rzeką Osłobogą, przy mieście Głównym Głogowie, bo tak nazywano Głogówek oraz przekazał klasztorowi różne dobra. Dlatego też, historia klasztoru wiąże się również z historią Głogówka. Miejsce przeznaczone na klasztor nazywa się “Łąką Maryi Panny”. W XIII w. była tutaj drewniana kaplica. Na tym miejscu zbudowano nowy kościół i klasztor. Dwunastu ojców i braci paulinów przybyłych z węgierskiego klasztoru w Rostrze założyło w nowym klasztorze pierwszą wspólnotę.
 
Z Jasnej Góry została przekazana pierwsza kopia Obrazu Jasnogórskiego i umieszczona w kościele św. Trójcy w Mochowie. Kościół stał się miejscem szczególnej modlitwy, nie tylko zakonników ale i wiernych, którzy przybywali tutaj i doznawali cudownej opieki Bogarodzicy. Dnia 13 marca 1428 r. husyci napadający na tereny wokół Głogówka, spalili klasztor i kościół, a zakonników wymordowali. Tradycja podaje, że w zgliszczach odnaleziono pierwszą kopię Obrazu Jasnogórskiego. Według przyjętej powszechnej opinii kopia ta znajduje się obecnie w kościele w Wierzchu, w bocznym ołtarzu, położonym w pobliżu Mochowa. Łaski i cuda jakich doznawali wierni przed obrazem Matki Bożej w Mochowie opisał paulin Stanisław Wesołowski.
Ołtarz, zdj. P. Liszka
Staraniem przeora O. Macieja Konina i przy pomocy Jasnej Góry w 1578 r. został wybudowany nowy klasztor. W XVII w. panował względny spokój na Śląsku. Podczas najazdu szwedzkiego w 1655 r. na Polskę, król Jan Kazimierz znalazł schronienie na zamku w Głogówku u księcia Euzebiusza Oppersdorffa. Król polski przebywał wtedy także w klasztorze paulińskim w Mochowie gdzie modlił się przed kopią Wizerunku Jasnogórskiego oraz doradzał jasnogórskim paulinom, aby Obraz z Jasnej Góry ukryć na tym miejscu przed Szwedami. W dniu 8 listopada 1655 r. prowincjał paulinów O. Teofil Bronowski przewiózł Obraz Jasnogórski do Mochowa, gdzie przebywał do Wielkanocy 1656 r. W tym okresie do klasztoru mochowskiego oraz przed Obraz Bogarodzicy przybywali król Jan Kazimierz z małżonką Marią Ludwiką Gonzaga jak i prymas Polski arcybiskup gnieźnieński Andrzej Leszczyński, nuncjusz apostolski Piotr Vidoni z grupą biskupów i senatorów, którzy także w tym czasie przebywali na zamku w Głogówku. Prymas Polski – Andrzej Leszczyński, doniósł w styczniu 1656 r. papieżowi o bohaterskiej obronie klasztoru jasnogórskiego. W związku z tą obroną, w Głogówku – w pobliżu Mochowa, zrodziła się myśl ogłoszenia Maryi – Królową Polski i złożenia “ślubów lwowskich”. Autorem tego pomysłu był sam ówczesny prymas, co znajduje potwierdzenie w liście pisanym przez nuncjusza Piotra Vidoniego do papieża. Chociaż były one złożone przez króla Jana Kazimierza we Lwowie, to myśl ta zrodziła się przed Wizerunkiem Matki Bożej Jasnogórskiej w Mochowie, gdzie przybywali tak prymas jak i król. Po raz drugi Obraz Jasnogórski znalazł schronienie w Mochowie w 1705 r., gdy do Częstochowy zbliżał się ze swą armią generał szwedzki Stromberg.

W 300 lat później kolejny prymas Polski ks. Kard. Stefan Wyszyński, przebywał uwięziony przez komunistyczny reżim w Prudniku Śląskim, niedaleko Głogówka. Tam w sercu Prymasa Tysiąclecia rodziła się myśl odnowienia ślubów kazimierzowskich, tzw. “Jasnogórskich Ślubów Narodu”.

Grota zbudowana przez Jana Stośka ok. 1936 r. zdj. P. Liszka
Na kapitule prowincjalnej w 1687 r. wniesiono prośbę, aby prowincjał skierował do Mochowa paulina – kapłana z dobrą znajomością języka niemieckiego, ze względu na przybywających tutaj Niemców. Przysłano tu również paulinów niemieckiego pochodzenia.

Od ok. 1748 r. przeorem przez długi czas był O. Sygfryd Dyspensator, słynny bibliotekarz jasnogórski, tłumacz katechizmu ks. Rajmunda Brunsa. Po nim był przeorem O. Ksawery Rotter, autor niemieckiej księgi “O Obrazie i Cudach Matki Bożej Częstochowskiej”.

Przejście Śląska pod panowanie pruskie i czasy “Kulturkampfu” odbiły się niekorzystnie na życiu klasztoru, na który nakładano różne kontrybucje i ograniczenia. Po 442 latach swego istnienia, został klasztor paulinów ostatecznie zniesiony przez rząd pruski w 1813 r. za czasów sekularyzacji przeprowadzonej przez króla pruskiego Fryderyka II. Po roku 1817 wszystkie dobra paulińskie zostały rozparcelowane i przekazane na licytację. Kościół i klasztor trafiły w prywatne ręce. W 1844 r. hrabia Jan Oppersdorff wykupił kościół i klasztor z prywatnych rąk i po przeprowadzeniu remontów podarował je diecezji z prawem użytkowania go przez Siostry Boromeuszki, które urządziły tu szpital i prowadziły pracę charytatywną. Mieszkańcy Mochowa i Dzierżysławic w tym czasie zostali przydzieleni do parafii Wierzch.

W dniu 12 września 1844 r. utworzono na nowo parafię w Mochowie na tzw. “łąkach paulinskich – Paulinerwiese”, dołączając z czasem do niej dwie nowe wioski: Błażejowice i Leśnik. W kościele mochowskim ufundowano organy w 1863 r. i dokonano kapitalnego remontu na początku XX w.

Wnętrze kościoła, zdj. P. Liszka
Obecny Kościół pod wezwaniem Św. Trójcy został zbudowany w XVIII w., a przebudowany w latach 1910 – 1911. Klasztor do dziś zachowany pochodzi z 1668 r. W 1861 r. wybudowano probostwo. Do roku 1972 r. w parafii duszpasterzowali kapłani – proboszczowie diecezji opolskiej. Decyzją ks. Biskupa Franciszka Jopa administratora diecezji opolskiej Paulini ponownie przejęli parafię Mochów dnia 15 lipca 1972 r. Pierwszymi paulinami byli O. Piotr Morciniec i O. Marcin Mendalka. Za czasów O. Marcina Mendalki, który był proboszczem parafii do 1981 r. pomalowano kościół wewnątrz i otynkowano na zewnątrz. Odrestaurowano organy i plebanię. W latach 1981 – 1986 proboszczem był O. Cyprian Kubik. W tym czasie nakryto nowym hełmem z blachy miedzianej wieżę kościoła, ułożono z płytek chodnik wokół kościoła na cmentarzu parafialnym oraz odrestaurowano budynki gospodarcze urządzając w nich salkę katechetyczną i parafialną.

Trzecim proboszczem w latach 1986 – 1992 był O. Stanisław Baranowski. Z racji jubileuszu 600 lecia Jasnej Góry O. Stanisław Baranowski i O. Bronisław Kraszewski pragnąc związać parafię z Jasną Górą przygotowali w głównym ołtarzu wnękę na umieszczenie tam kopii Jasnogórskiego Obrazu i odnowili dotychczasowy obraz przedstawiający Trójcę Przenajświętszą koronującą Bogurodzicę, stanowiący odtąd zasłonę. Ówczesny generał Zakonu O. Józef Płatek zafundował kopię obrazu jasnogórskiego wykonaną przez Annę Marię Torwirt z Torunia, a poświęconą przez Ojca Św. Jana Pawła II na Jasnej Górze dnia 12 czerwca 1987 r. Uroczystej intronizacji Jasnogórskiej Bogarodzicy dokonał generał Zakonu O. Józef Płatek w uroczystość Trójcy Przenajświętszej 29 maja 1988 r. nawiązując do dziedzictwa historycznego kultu Matki Bożej Jasnogórskiej na tym miejscu. W latach 1992 – 1999 proboszczem parafii i przełożonym paulińskiej placówki był O. Krystian Gwiożdzik. Za jego czasów odbyła się peregrynacja kopii Obrazu Jasnogórskiego l września 1995 r. Ponadto, przeprowadzono osuszenie kościoła, restaurację świątyni wewnątrz i na zewnątrz oraz dachu. Wiosną 1999 r. przystąpiono do budowy kaplicy pogrzebowej na placu przy cmentarzu.

Latem 1998 r. opuściły klasztor siostry Boromeuszki. Od 18 czerwca 1999 r. kolejnym proboszczem parafii oraz przełożonym placówki zakonnej został mianowany O. Mieczysław Pyzik, były podprzeor Jasnej Góry. W posłudze duszpasterskiej wspierany jest przez O. Józefa Wolskiego i O. Mariusza Małkińskiego. W 2000 roku zakończono budowę kaplicy pogrzebowej i 15 czerwca jej poświęcenia dokonał ks. Biskup Jan Bagiński z Opola.

 O. Mieczysław Pyzik
Proboszcz parafii Pauliny - Mochów
 
Tekst został opublikowany w Roczniku Głogóweckim 2001. Publikacja w Głogówek Online za zgodą TMG
Zmieniony: Wtorek, 17 Marzec 2009 23:30