Głogówek Online
 
24 | 04 | 2017
Kolegiata św. Bartłomieja Apostoła - przewodnik po kościele Drukuj
Turystyka - Zabytki
Autor: Dawid Mickiewicz   
Poniedziałek, 19 Listopad 2007 10:56
Kościół ParafialnyZnajdujemy się w kościele parafialnym pod wezwaniem św. Bartłomieja w Głogówku. Sprzyjające warunki naturalne i sąsiedztwo Bramy Morawskiej spowodowało, że osadnictwo na tym terenie rozwijało się już od najwcześniejszych okresów- prawdopodobnie od środkowego paleolitu (100-40 tys. lat p.n.e.). Pierwsza wzmianka o Głogówku pochodzi z 1076 roku. Nazwa wywodzi się od masowo rosnącego tu niegdyś głogu. W II połowie XIII wieku Głogówek otrzymał prawo czynszowe. Z 1284 roku pochodzi wzmianka o istnieniu parafii. W 1378 roku kościół został podniesiony do godności Kolegiaty.

Kościół na miejscu starszej budowli ufundował ponoć około 1350 roku książę opolsko- raciborski Fryderyk. Zasadniczy zrąb konstrukcji świątyni pochodzi z XIV wieku. Kolegiatę rozwiązano w następstwie zajazdu husyckiego, który w 1428 roku spustoszył miasto. Efektem odbudowy kościoła po tych zniszczeniach jest sklepienie sieciowe w prezbiterium odtworzone w końcu XV wieku według o stulecie starszego pierwowzoru. Gromadzone przez pokolenia wyposażenie przepadło w 1765 roku, gdy wielki pożar miasta strawił tę świątynię. W ciągu pięciu lat, poczynając od 1776 roku, proboszcz tutejszy- Antoni Borek, za pieniądze właścicieli Głogówka von Oppersdorfów zainicjował dzieło gwałtownej barokizacji budowli. Twórcami tego dzieła byli Franciszek Antoni Sebastini i Jan Józef Schubert. Ten pierwszy naprawdę nazywał się Sebesta i podobnie jak Schubert był rodowitym Morawianinem. Sebastini dostał zadanie pokrycia całego kościoła polichromiami.

You need to a flashplayer enabled browser to view this YouTube video

 Powstał efekt architektonicznego retuszu gotyckiej struktury, nadający wnętrzu wrażenie barokowej jednolitości stylowej. Przy bliższym obejrzeniu okazuje się jednak, że ingerencja w średniowieczną konstrukcję była dość powierzchowna. Sklepienie pozostało gotyckie o przekroju ostro-łukowym. Skuto tylko żebra, które w późnym gotyku nie pełniły już roli nośnej. Sebastini uzyskał w ten sposób wielką powierzchnię do stworzenia jednolitej kompozycji malarskiej. Osobliwością głogóweckiej fary jest stworzenie w gotyckim wnętrzu właściwego późnemu barokowi nastroju współgrania wszystkich elementów wystroju: polichromii, rzeźby, snycerki ołtarzy, ławek i detalu sztukatorskiego.

Freski w kaplicy św. Józefa zostały wykonane za darmo: jako wotum, a zarazem reklama przez Sebastiniego. W kopule, dokładnie wzorowanej na kopułę Bazyliki św. Piotr w Rzymie, znajduje się scena Zaślubin Matki Boskiej ze św. Józefem. Na bocznych ścianach mieszczą się dwie duże kompozycje: Ucieczka do Egiptu i Dwunastoletni Chrystus nauczający w świątyni. Niestety obraz z ołtarza pędzla Sebastiniego zaginął. Jego miejsce zajął obraz Lauffera tematycznie związany z programem kaplicy- przedstawiający bowiem Śmierć św. Józefa.

Prezbiterium otwierają bliźniacze konstrukcje ambony i chrzcielnicy. Nad chrzcielnicą wyobrażono postacie pierwszych rodziców- Adama i Ewy, stojących obok globu opasanego przez węża. Zaś na baldachimie dostrzeżemy scenę chrztu w Jordanie. Także na ambonie posługiwano się symboliką. Figurki młodzieńców dzierżą: owieczkę -„Paś owce moje” oraz kościół zbudowany na opoce. To wszystko odnosi się do słów Chrystusa, kierowanych do Piotra, tego wyobrażono na baldachimie, gdzie Jezus wręcza mu klucze.

Na sklepieniu prezbiterium, w polach pomiędzy żebrami, Sebastini umieścił personifikację cnót kardynalnych, w otoczeniu figlujących aniołków (tzw. putta), girland i wazonów. Na ścianach prezbiterium sceny z życia patrona kościoła- św. Bartłomieja, ujęte w bogate, malowane ramy. Na północnej ścianie św. uwalnia od złego ducha córkę Polymiosa, a powyżej scena skazania Bartłomieja na śmierć. Małe monochromatyczne scenki ukazują Setnika z Kafarnaum, Robotników w winnicy, Chrystusa i Samarytankę, Kobietę cudzołożną, Chrystusa uzdrawiającego chorego, Św. Marię Magdalenę oraz Umycie nóg. Powyżej umieszczono lożę dla rodziny von Oppersdorf. W ołtarzu głównym zauważamy pełne okrucieństwa przedstawienie Męczeństwa św. Bartłomieja autorstwa Sebastiniego.

Sklepienie nawy głównej nawiązanie do tematyki malowideł z prezbiterium. To aniołowie adorujący w niebie św. Bartłomieja. Artysta osiągnął wrażenie głębi otwierającej się na świetliste niebo wyczarowane na sklepieniu. Centrum kompozycji i źródłem światła jest Bóg, ku Niemu aniołowie niosą skórę św. Bartłomieja, atrybut jego męczeńskiej śmierci. Wszystko to w otoczeniu ornamentów rokokowych, które niepostrzeżenie z malowanych przeistaczają się w plastyczne stiuki. W tej technice wykonano niemal pełne rzeźby Ojców Kościoła: św. Grzegorza Wielkiego, Hieronima, Ambrożego i Augustyna. Uzupełnieniem wystroju nawy są statuy niezmiernie popularnych w XVII wieku świętych: Jana Nepomucena i Franciszka Ksawerego. Zaś pod chórem muzycznym umieszczono postacie św. Heleny oraz jej syna, cesarza Konstantyna Wielkiego, którego postać znajduje się w zaledwie kilku kościołach w całej Polsce.

Św. Kandyda jest męczennicą rzymską. Patronuje miastu od XVII wieku. W 1641 roku papież Urban VIII ofiarował ordynatowi głogoweckiemu relikwie świętej. Spoczywają one w relikwiarzu wystawionym na ołtarzu w kaplicy poświeconej właśnie jej. Warto zwrócić uwagę na trzy rzeźby znajdujące się w tej kaplicy.  Są to: Matka Boska z Dzieciątkiem oraz dwaj święci Św. Jan Ewangelista i Św. Jan Chrzciciel. Pochodzą one z 1499 roku.

Bezpośrednio do prezbiterium przylega XVII-wieczna kaplica Oppersdorfów- ówczesnych właścicieli miasta. Ciekawych obiektów sakralnych Głogówka należą: Domek Loretański w kościele oo. Franciszkanów czy Boży Grób. Parafia liczy sobie 5 kościołów, z czego każdy ma swą jedyną i tajemniczą historię.

ks. Ryszard Kinder, Dawid Mickiewicz

Zmieniony: Sobota, 29 Listopad 2008 22:41