Głogówek Online
 
23 | 06 | 2017
Głogówecki Kalendarz Ojczysty / Oberglogauer Heimatkalender Drukuj
Historia - Artykuły i Opracowania
Autor: Andreas M. Smarzly (tłumaczenie Peter Lischka)   
Środa, 20 Luty 2008 09:33
Głogówecki Kalendarz Ojczysty
W latach 1925-1936 ukazywał się w Głogówku, w wydawnictwie lokalnego drukarza Alexandra Franka, corocznie „Głogówecki Kalendarz Ojczysty“ z książką adresowa, jako dodatek.

Było to dzieło, które zawierało potężny zbiór informacji, dzisiaj bardzo istotnych, jako że region głogówecki nigdy nie był rozpieszczany zbyt wielką ilością publikacji tego typu. Ten ponad 100-stronicowy rocznik znajdował swych czytelników we wszystkich warstwach społecznych Głogówka i okolicy. Kalendarz zawierał interesujące informacje zarówno dla mieszczan jak i dla okolicznych rolników, dla przedsiębiorców, dla urzędników oraz robotników, dla mężczyzn i kobiet, dla ludzi interesujących się wiedzą, jak i dla tych, którzy szukali tylko trochę odprężenia przy lekturze. Potrzebne informacje znaleźli wszyscy, którzy interesowali się wydarzeniami w świecie, w Niemczech, czy tez na Górnym Śląsku, i to zarówno jako mieszkający na tych terenach, jak i przyjezdni lub ci, którzy z Głogówka wyjechali, ale w dalszym ciągu interesowali się przeszłością oraz aktualną sytuacją naszego miasta i rejonu.

To, ukazujące się zawsze w listopadzie, wydawnictwo, zawierało cenne rady oraz wskazówki, jak np. tabele do obliczania stopy procentowej wg Reichsmark czy tez poradniki jak płacić mniejsze podatki. Podawane były również średnie kursy obcych walut, różnice czasowe miedzy czasem środkowoeuropejskim i miejscowym, kalendarz podający czasy wylegania się drobiu, taryfy opłat pocztowych, wykaz niemieckich targów i wystaw.

Podane zostały również informacje z zakresu astrologii i astronomii jak np. czasy obiegu i odległości komet, odległości i wielkości planet oraz czasy ich obiegu, czy tez wpływ układu planet na pogodę na podstawie kalendarza stuletniego, oraz objaśnione zostały znaki na niebie. Nie brakowało również rocznego kalendarza z podaniem nazw miesięcy w języku staroniemieckim/germańskim, prognozy pogody na podstawie kalendarza stuletniego czy też rolniczych przysłów. Umieszczano również imiona patronów w kościele ewangelickim i katolickim, czas wschodu i zachodu słońca, zmiany faz księżyca, znaki zodiaku, dni pamięci poszczególnych patronów czy też daty ruchomych świąt kościelnych.

Główną część kalendarza wypełniały zawsze rożne artykuły, prace, opracowania lub rozprawy naukowe, badania, zapiski, wykazy i przeróżne opowiastki o mieszkańcach, architekturze, kulturze, florze i faunie Głogówka oraz okolic. Często zdarzało się, że odnajdywano i drukowano rzadkie wtedy juz dokumenty, których oryginały dzisiaj faktycznie bezpowrotnie zaginęły lub zostały zniszczone (jak np. napisana w Głogówku w 1726 sztuka estradowa czy też różne średniowieczne dokumenty, bądź akta miejskie).

Oprócz takich tekstów rzeczowych, kalendarz oferował swym czytelnikom również rożnego rodzaju dzieła literackie. Można tu było znaleźć miedzy innymi powiązane z miastem bądź regionem jak i modne oraz chętnie czytane wówczas wiersze, opowiadania, powieści, krótkie historyjki, nowele czy tez bajki, fabuły lub legendy.

Następnym ważnym komponentem kalendarzy był coroczny przegląd ubiegłego roku, dzięki któremu można zauważyć, jakie zmiany dokonały się w życiu towarzyskim, politycznym, gospodarczym oraz kulturalnym w Głogówku, okolicach bądź w całym państwie. W ciekawy sposób można tu np. dostrzec rozwój, w latach powojennych (pierwszej Wojny Światowej) i poplebiscytowych ciężko poszkodowanej gospodarki lokalnej lub zmian, jakie zaszły w strukturach naszego regionu po przejęciu w 1933 r. władzy poprzez narodowych socjalistów.

Wszystkie wydania kalendarza miały część humorystyczną, gdzie można było przeczytać liczne humoreski, kawały i witze a także ogłoszenia i oferty.

W ostatniej części kalendarza, czyli w zawsze aktualizowanej książce adresowej, można było prześledzić alfabetycznie ułożony spis mieszkańców oraz zobaczyć wykaz firm bądź zakładów usługowych które miały wówczas swa siedzibę w naszym miasteczku. Szczególnie ta ostatnia cześć kalendarza stanowi bezcenne źródło informacji dla interesujących się historią naszego regionu bądź też badaczy próbujących odtworzyć drzewo genealogiczne swej rodziny.

Spis treści w Głogóweckiego Kalendarza Ojczystego 

Głogówecki Kalendarz Ojczysty na rok 1926

  • Tygodnik na rok 1926
  • Porównywalne zestawienie świąt żydowskich w nowym kalendarzu
  • J. Strecke, O sadownictwie w naszym rejonie z przedczasów
  • A. Kosian, Posłowie do święta 700-lecia Głogówka
  • J. Pfeiffer, Lokalne legendy Racławic Śląskich
  • Moj hutnik - wiersz Adolfa Freyhahna
  • Przeglad-700-lecie Głogówka (Seminarium Nauczycielskie, wieści z rady miejskiej)
  • J. Strecke - Opowieści bramy więziennej
  • Z Nowym Rokiem - wiersz
  • Jak Niemcy spłacają swoje długi - opowiadanie Helgi Evers-Milner
  • Nasze gospodynie radzą - poradnik
  • Żaglowiec / Wiatrak Antona Flettnera
  • Napad - nowela Gertrudy Lent
  • Utracony raj - niemiecka kolonia Tsingtau w Chinach
  • ¬ródła Renu
  • Książka adresowa 1926 - alfabetyczny spis mieszkańców oraz wykaz firm

Głogówecki Kalendarz Ojczysty na rok 1927

  • P. Skotik, Hrabia Johann Georg Oppersdorf i jego zasługi dla kościoła oraz szkolnictwa
  • J. Strecke, Jaki efekt przyniosły pierwsze próby poprawy sytuacji chłopstwa w Mochowie przed 140 laty
  • J. Strecke, Całkowite zniesienie poddaństwa na przykładzie Mochowa
  • J. Strecke, Niektóre wydarzenia z notatnika świętej pamięci mieszkańca i mistrza wypiekającego pierniki Franza Gabriela z lat 1765-1797
  • J. Strecke, Sięgający dwóch stuleci rozwój znanej głogóweckej fabryki pierników Akomel (dzisiejszy Piast)
  • Przegląd roku 1927
    • Burmistrz dr.Smikalla
    • Doniesienia z parlamentu miejskiego (rady miejskiej)
    • Proboszcz Hofrichter
    • Szkoła w Seminarium Nauczycielskim
    • Rektor Joseph Strecke
    • Bank Kredytowy w Głogówku
  • Wiersz „Dobra wiadomość“
  • A. von Lenzburg, Opowiadanie „Szczęście w Lindeck"
  • Gdy źródła topnieją, opowiadanie A. Trinius
  • Portret - humoreska
  • Łamigłówki
  • Książka adresowa Głogówka - alfabetyczny spis mieszkańców oraz wykaz firm 1927

Głogówecki Kalendarz Ojczysty na rok 1928

  • Wiersze na Nowy Rok
  • I w ludzkich sercach bija dzwony - opowiadanie świąteczne M. Jankowski
  • Rywale - opowowieść historyczna, Karl Böttcher-Chemnitz
  • Zdrajca - opowiadanie Anne-Marie
  • Łamigłówki
  • J. Strecke, O czym opowiada dokument z roku 1815 znaleziony w kopule wieży w Naczęsławicach
  • Oskar Theodor Baron z Rzepcz - Badacz owadów i światowy podróżnik zajmujący się entomologia
  • Ważny głogówecki skarb kronikarski (zbiory porucznika Ernsta von Woikowsky-Biedau)
  • A. Kosian, Wykaz głogóweckich królów strzeleckich od roku 1776
  • Przegląd roku 1928
    • Przedstawienie nowego burmistrza Dr Scholz
    • Prezentacja nowych rajców
    • Posiadłości miejskie
    • Liczba mieszkańców
    • Liczenie bydła
    • Zliczanie mieszkań
    • Budownictwo
    • Gazownia
    • Ksiądz Walter Menzel
    • Grono pedagogiczne w głogóweckich szkołach
    • Stan zdrowia mieszkańców naszego miasteczka
    • Zrzeszenia, związki i organizacje
    • Poświęcenie nowej sali gimnastycznej
    • Poświęcenie boiska
    • Strzelanie o tytuł króla strzeleckiego
  • Książka adresowa Głogówka - alfabetyczny spis mieszkańców oraz wykaz firm 1928

Głogówecki Kalendarz Ojczysty na rok 1929

  • Zaćmienie słońca 01.11.1929
  • Biografia Johanna Sedlatzka - znanego głogóweckiego flecisty
  • J. Strecke, Zniesienie sadownictwa feudalnego na ziemi głogóweckiej
  • Th. Konietzny, Kazimierz - ośrodek kultury klasztornej
  • J. Strecke, Najstarsze statuty Bractwa Strzeleckiego w Głogówku z roku 1647
  • J. Strecke, Historyczny przegląd prasy ukazującej się w Głogówku w ciągu ostatnich 80 lat
  • P. Skotnik, Św. Candida - patronka Głogówka
  • H. Boenisch, Wyjazd do ojczyzny i krainy dzieciństwa (powrót do Głogówka)
  • Richard Nowak (Nowa Gwinea) - głogówczanin w dalekim kraju
  • Dr. Josef Exner - pierwszy dyrektor gimnazjum w Głogówku
  • J. Strecke, Nieco z historii mieszkańców Głogówka sprzed 80 lat
  • Słowne osobliwości językowe (gwara) mieszkańców Głogówka
  • Przegląd roku 1929 (m. i.: Tydzień religijny, król strzelców)
  • Książka adresowa Głogówka - alfabetyczny spis mieszkańców oraz wykaz firm 1929

Głogówecki Kalendarz Ojczysty na rok 1930

  • Konietzny, Wierna niewolnica Doris z Egiptu, część I (powstała w Głogówku w roku 1724 sztuka estradowa napisana przez G.M.Janischa)
  • Franz Pudollek, Duchowne pieśni ludowe z Głogówka
  • J. Strecke, Co opowiadał radca duchowny dr. Johannes Chrząszcz o swoich czasach szkolnych i o życiu w Głogówku w roku 1870
  • J. Strecke, Urbarz miejski Głogówka z 1765 roku na podstawie urbarza z 1595 roku.
  • J. Strecke, Sprawozdanie rady miejskiej z 1823 roku
  • Przegląd roku 1930
    • Trudna sytuacja gospodarcza
    • Włączenie rejonu podzamcza (Schlossgemeidne) do gminy miejskiej
    • Spis ludności
    • Budowa nowego szpitala
    • Upiększanie miasta
    • Sytuacja komunikacyjna
    • Wyniki wyborów w prowincji, powiecie i mieście
    • Życie kościelne
    • Nowe organy
    • Życie klubów i stowarzyszeń
    • Dzień ojczyzny
    • Budowa toru lodowego
    • Dzień lotów
    • Pamięć ofiar I Wojny Światowej
    • Lista poległych
  • Książka adresowa Głogówka - alfabetyczny spis mieszkańców oraz wykaz firm 1930

Głogówecki Kalendarz Ojczysty na rok 1931

  • Konietzny, Wierna niewolnica Doris z Egiptu, część II (powstała w Głogówku w roku 1724 sztuka estradowa napisana przez G.M.Janischa)
  • Nauczyciel Hugo Marx (*1852+1930) - kawałek historii głogóweckiego szkolnictwa
  • Anioł w kościele klasztornym - kalendarzowa opowieść o chłopcu z Winiar (Hiyzynth/Jacek Gnilka) / część 1
  • E. Tschauner - Głogówecki bohater I Wojny Światowej
  • Przegląd roku 1931
    • Skutki kryzysu gospodarczego
    • Wiadomości z Ratusza
    • Budowa nowego szpitala
    • Muzeum regionalne
    • Sytuacja komunikacyjna
    • Schronisko młodzieżowe
    • Katolicka gmina kościelna
    • Nowy właściciel / ordynator głogóweckiego fideikomisu
    • Życie klubów i stowarzyszeń
    • Dzień ojczyzny
    • Sport
    • Lista tych którzy zmarli tego roku
  • Książka adresowa Głogówka - alfabetyczny spis mieszkańców oraz wykaz firm 1931

Głogówecki Kalendarz Ojczysty na rok 1932

  • Gdzie zamieszkuje 90 milionów naszych rodaków (dane z całego świata)
  • Opłaty sadowe i honorarium obrońców
  • Obliczanie dni tygodnia 1789-1980
  • Wielkości i ciężary
  • Z naszych kronik rodzinnych 1932
  • Anioł w kościele klasztornym - kalendarzowa opowieść o chłopcu z Winiar (Hiyzynth/Jacek Gnilka) / cześć 2
  • Prasowe opinie o walkach plebiscytowych sprzed 10 lat
  • Przegląd roku 1932
    • Kryzys gospodarczy, bezrobocie, stan średni, pomoc zimowa
    • Szkoła rolnicza
    • Sad rejonowy
    • Zmotoryzowanie naszej poczty
    • Centrala telefoniczna
    • Ksiądz Müller / proboszcz Schall / Wikary Neumann
    • Tydzień rzemiosła
    • Bractwo Strzeleckie
    • Osiągnięcia podczas Mistrzostw Górnego Śląska w lekkiej atletyce       
  • Książka adresowa Głogówka - alfabetyczny spis mieszkańców oraz wykaz firm 1932

Głogówecki Kalendarz Ojczysty na rok 1933

  • Wykaz długości i szerokości geograficznych
  • Z naszych kronik rodzinnych 1933
  • Największe jeziora niemieckie
  • Najważniejsze wzniesienia i pogórza Niemiec
  • Procesy o budowę dróg w gminie Leśnik w roku 1845
  • Napisy na nagrobkach (epitafium) na cmentarzu w Głogówku spisane przez Franza Pudollka
  • Kościółek na Glinianej Gorce w wojnie siedmioletniej (1756-1763)
  • 75 lat sióstr Boromeuszek w miejskim szpitalu - pierwszy projekt budżetu
  • Rada Solecka / Sad Wiejski w Starych Kotkowicach (wykaz sołtysów, burmistrzów, ławników i radnych w XIX wieku)
  • Gdy młyny wodne w Głogówku jeszcze pracowały
  • T. Konietzny, o historii budowy kościoła Minorytów w Głogówku w roku 1629 (wykaz rzemieślników, którzy brali udział w budowie)
  • Theodor Konietzny, Opowiadanie „Ofiary Lili“
  • Z aktów Rady Soleckiej w Dzierżyslawicach i Błażejowicach w XIX wieku (wykaz sołtysów, burmistrzów i  radnych)
  • Na co trzeba zwrócić uwagę przy rozbudowie muzeum ojczystego w Głogówku by w pełni pokazać jego znaczenie
  • Historia o koźle na Pasterniku - opowiadanie Franz Pudollek
  • Przegląd roku 1933
    • Kryzys gospodarczy
    • Ochotnicza służba pracy
    • Pomoc zimowa/ loteria
    • Oświetlenie ratusza
    • Zmiany numerów domu
    • Rocznica otwarcia szpitala na Hellbergu
    • Nowe dzwony w kościele parafialnym
    • Muzeum regionalne „Rektor-Strecke-Museum“
    • Szkoły zawodowe
    • Wyścig Gordona Benetta
    • Bociany w drodze na południe
    • Narodowy dzień żałoby
  • Książka adresowa Głogówka - alfabetyczny spis mieszkańców oraz wykaz firm 1933

W roku 1934 nie pojawił się na rynku „Głogówecki Kalendarz Ojczysty“

Głogówecki Kalendarz Ojczysty na rok 1935

  • Wykaz długości i szerokości geograficznych
  • Nekrolog po śmierci właściciela drukarni Alexandra Franka
  • Nekrolog po śmierci Paula Hoenischa - bojownika o wolność i nadmistrza piekarnictwa
  • Wartość kronik rodzinnych
  • Pisownia nazw ulic głogóweckich
  • Skąd pochodzi wyraz „Kaschne“
  • Objaśnienie nazw głogóweckich ulic
  • Ludowe / gwarowe określenia głogóweckich terenów
  • Gwara w Głogówku
  • Z dawnego życia ludzi interesu
  • Pechowo uwieziony w Bramie Kozielskiej - wesoła historia z roku 1868
  • Głogówek w czasach „francuskich“ 1806 / 08
  • Jak długo istnieją związki militarne
  • Pomnik ofiar dżumy na Oraczach
  • Stare Kotkowice w roku 1441 - dwa średniowieczne dokumenty z lat 1441-1444
  • T. Konietzny, Z historii budowy zamku w Głogówku - wykaz rzemieślników biorących udział w budowie
  • T. Konietzny, Wieża wodna w Głogówku w roku 1597
  • Raphael Urban, Święto św. Urbana
  • Rok 1848 (wiosna ludów) w Głogówku według „Górnośląskiego Obserwatora“ –cześć 1
  • Przegląd roku 1935
    • Radni miasta Głogówka
    • Skuteczna walka z bezrobociem
    • Nowe osiedla wzdłuż Hindenburgstrasse (ulic 3 Maja i Wiejskiej)
    • Kąpielisko w Głogówku
    • Imprezy
    • Wiadomości kościelne
  • - wiersze / opowiadania:
    • R. Taube, Myśli o szczęściu, wszystko jest zwycięstwem, sens życia
    • Florentine Gebhard „ Noc chrześcijańska“
    • Wolfgang Federau „12 uderzeń“
    • Marta Jankowski „ Komety“
    • Karl Hilbersdorf „Gwiazda betlejemska“
    • Fritz Ertler „Jego chłopiec“
    • M. Mania (Göttingen) „Złote Jezioro“ - kalifornijska bajka
    • Marta Jankowski “Cesare Luigi” – stara opowieść
    • Georg Grau, Słownictwo marynarskie i opisy podroży dla wszystkowiedzacych
  • Ksiązka adresowa Głogówka - alfabetyczny spis mieszkańców oraz wykaz firm 1934 (zmiany w książce adresowej Głogówka)

Głogówecki Kalendarz Ojczysty na rok 1936

  • Pozdrowienia / przemowy / teksty:
    • prezydenta i gauleitera Wagnera
    • przedstawiciela Górnego Śląska (Landeshauptmann) Adamczyka
    • prezydenta rejencji Schmidta
    • komendanta pułkownika Winklera
    • przywódcy robotników Heinze
    • przywódcy HJ na teren Śląska Fischera
    • starosty Elsnera
  • Wykaz targowisk na Górnym Śląsku
  • Reichsbahn (kolej państwowa) - ceny, zniczki i opłaty za bagaż
  • Nekrolog po śmierci dyrektora Josepha Strecke
  • Franz Pudollek, Tance ludowe w Głogówku i okolicach
  • Rok 1848 (wiosna ludów) w Głogówku według „Górnośląskiego Obserwatora“ –cześć II
    • Obrona cywilna
    • Partie i zrzeszenia polityczne w Głogówku w roku 1848
    • Życie mieszczańskie
  • T. Konietzny, Ostrzeliwanie twierdzy kozielskiej w roku 1745
  • Głogóweckie piwo w roku 1603 - wkład w badania genealogiczne (nazwiska rodów miejskich)
  • Wartość listów rodzinnych
  • R. Kusch, Zwiedzanie krypt w kościele klasztornym
  • H. Hoenisch, Dlaczego szkoła podstawowa w Głogówku nosi nazwisko „Alberta Leo Schlaegetera”?
  • Prof. Fr. Joseph Klapper - Głogówecki klasztor minorytów w czasie husytów
  • Przegląd roku 1936
    • Powstawanie nowych miejsc pracy
    • Budowa nowej szkoły na Oraczach
    • Budowa nowego gmachu sadu
    • Postęp prac remontowych na kościele parafialnym
    • Fabryka cukru
    • Rada Gminna
  • Sukcesy w sporcie
  • Bractwo Strzeleckie
  • Książka adresowa Głogówka - alfabetyczny spis mieszkańców oraz wykaz firm 1935

Głogówecki Kalendarz Ojczysty
Roczniki 1926-1936 (1.064 stron / niektóre strony są z powodu uszkodzeń ciężko czytelne) Głogówieckiego Kalendarza Ojczystego z dokładnym spisem treści, można zamówić jako wersje elektroniczna na CD za 99 Zł (z przesyłką) lub tez jako wydanie papierowe (160 Zł).

Zamówienia proszę kierować pod adres:

Andreas Smarzly,
Kurfürstenstr. 38,
56218 Mülheim-Kärlich,
Tel. 02630/958432,
E-Mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
Zmieniony: Sobota, 29 Listopad 2008 20:10
 
Podobne artykuły: