Głogówek Online
 
29 | 07 | 2014
Przemówienie z okazji wręczenia sztandaru w Gimnazjum Drukuj
Autor: Andrzej Szała   
Wtorek, 10 Listopad 2009 18:37
Przemówienie dyrektora Publicznego Gimnazjum nr 1 w Głogówku z okazji wręczenia sztandaru

Jego Ekscelencjo, Pani Poseł, Pani Kurator, Szanowni Państwo, drodzy uczniowie

Homo symbolicus

Człowiek jako jedyne ze stworzeń na Ziemi określa siebie i swoje relacje do świata za pomocą symboli. Są one ważne zarówno dla  poznania i rozumienia otaczającej nas rzeczywistości jak i  siebie samych. Dzięki symbolom  człowiek mógł stworzyć naukę, literaturę i sztukę. Symbol  umożliwiał nie tylko nadawanie znaczenia światu i uczynienie go „naszym światem”, ale na jego przekroczenie i wyjście, ku temu co nie-nazwane, na zbliżenie się do tego co  nie-wypowiedziane czyli na spotkanie z Transcendencją. Każdy z nas jest więc homo symbolicus, człowiekiem posługującym się symbolami. Dlatego symbole są dla nas tak ważne, dlatego niektóre z nich otaczamy wprost czcią.

Znaczenie sztandaru

Jednym z takich ważnych symboli jest sztandar. Stanowi on znak tożsamości wspólnoty. Łączy tych, którzy chcą urzeczywistniać te same wartości, a dzięki temu stanowi również znak ciągłości i trwania. Rangę sztandaru podnosi fakt jego poświęcenia, ma on więc oprócz wymiaru świeckiego również wymiar religijny, co jest dodatkowym powodem oddawania mu  należnych honorów. Dlatego dzisiaj kiedy będę przyjmował sztandar  przyklęknę i ucałuję jego skraj, to samo zrobi uczeń z pocztu sztandarowego. Sztandar będzie noszony podczas ważnych uroczystości religijnych, narodowych, państwowych i szkolnych z dumą i czcią. Nie każdy może go nosić. Przywilej ten przysługuje  jedynie członkom pocztów sztandarowych w skład których wchodzą uczniowie w sposób szczególny urzeczywistniający wartości symbolizowane przez sztandar.

Opis sztandaru

Na awersie sztandaru znajdują się symbole tego co nam drogie i bliskie ze względu na fakt, że tutaj się urodziliśmy, tutaj mieszkamy, tutaj się uczymy. Są to symbole naszego miasta i szkoły. Na zielono - czerwonym tle barw Głogówka znajduje się logo Gimnazjum, białe koło, w którym umieszczone jest popiersie Króla Jana Kazimierza – patrona szkoły. Przed Królem leży otwarta księga - symbol wiedzy, na kartach księgi znajduje się herb Głogówka i obraz zabytkowego budynku Gimnazjum. Jest też napis z pełną nazwą szkoły: Publiczne Gimnazjum nr 1 im. Króla Jana Kazimierza w Głogówku.

Lewa, zaszczytna strona sztandaru nawiązuje do symboliki związanej z naszą Ojczyzną, Rzeczpospolitą Polską. Na biało czerwonym tle znajduje się godło Polski. Wokół tarczy umieszczone jest motto wypisane złotymi literami: Ku prawdzie i odpowiedzialności

Dlaczego Prawda i Odpowiedzialność

Społeczność gimnazjalna wybrała właśnie te dwie wartości ponieważ uważamy, że najlepiej oddają misję naszej szkoły. Pierwsze pytanie każdego pedagoga brzmi: jaki jest cel moich oddziaływań wychowawczych, w co wyposażyć młodego człowieka, żeby miał szansę odnalezienia własnej drogi życiowej, aby miał siłę pokonywania trudów, jakich zapewne nie będzie mu szczędziło dorosłe życie.

Co jest tą podstawową wartością, na fundamencie której zacznie budować dom swojego życia: odpowiedź jest następująca - tą wartością jest PRAWDA. Tylko to, co stawiane na prawdzie daje szansę na trwały rozwój. Popatrzmy: dzięki czemu budowane przez człowieka statki kosmiczne potrafią dolecieć i powrócić z Księżyca? Jest tak, ponieważ  naukowcy odkryli prawa rządzące światem zjawisk fizycznych, czyli prawdy o funkcjonowaniu przyrody, inżynierowie zgodnie z tymi prawami zbudowali odpowiednie maszyny. Gdyby którykolwiek z konstruktorów nie uwzględnił prawdziwych ustaleń i wmontował jakiś element bo tak mu się podobało, lub bo akurat miał taki nastrój - niechybnie doprowadziłby to do katastrofy. Skoro urządzenia mogą prawidłowo funkcjonować dzięki  temu, że zbudowano je zgodnie z prawdami świata fizycznego, o ileż bardziej dotyczy to człowieka. Nie może on wstąpić na ścieżkę rozwoju jeżeli nie uwzględni prawd ze sfery świata wartości, ze sfery duchowej.

Prawdę odkrywaną przez naukę można nazwać poznawczą. Znajomość tego rodzaju prawd jest ważna dla przyszłego wykształcenia, dla zdobycia zawodu. Pomaga uchronić się przed wszelkiego rodzaju iluzjami ideologicznymi, którymi jesteśmy wręcz zasypywani. Szczególnie w dzisiejszych czasach wszyscy boleśnie odczuwamy brak prawdy. Powoduje on ogromną dezorientację i zagubienie. G. K. Chesterton kiedyś powiedział: „Nie jest problemem ludzi współczesnych, że w nic nie wierzą, lecz że wierzą we wszystko”. Wierzą, byle było podane w opakowaniu naukowości, nowoczesności i postępu.

Jednak prawda ma, oprócz poznawczego, również wymiar egzystencjalny. Dotyczy on  spotkania osób. Tego rodzaju prawda wymaga od nas odpowiedzi nie teoretycznej lecz poprzez działanie. Działanie polegające na wyjściu w kierunku drugiego człowieka, bycia z drugim, które objawia się w przyjaźni, szacunku, wierności, nadziei czy zawierzeniu. Taka prawda wyzwala to, co w nas najlepsze, najszlachetniejsze, najpiękniejsze. Zadaniem wychowawców jest pomóc uczniom, aby rozpoczęli marsz ku odkrywaniu najgłębszych pokładów swojego człowieczeństwa oraz aby potrafili otworzyć się również na wymiar osobowy prawdy.

Drugą wartością wypisaną na naszym sztandarze jest ODPOWIEDZIALNOŚĆ. Odpowiedzialny człowiek to taki, który pojmuje, że wartości wymagają jego osobistej odpowiedzi. Odpowiedzią jakiej domaga się wartość, jest jej urzeczywistnienie. Urzeczywistnić wartość, znaczy sprawić aby ona zaistniała przez moje działanie. Kiedy mówię prawdę, kiedy kieruję się jej wskazaniami,  urzeczywistniam wartość jaką jest prawość. Każdy z nas idzie nieco inną drogą życiową w związku z tym ma inne pole odpowiedzialności. Odkrycie własnego,  indywidualnego pola odpowiedzialności jest w tradycji zwane odkryciem własnego powołania. Odkryć muszę je sam, ale dokonuje się ono przy pomocy innych ludzi, rodziców, nauczycieli, przyjaciół, wiele dobrego może w tym względzie zrobić odpowiednia lektura.  Odkrycie powołania  jest odkryciem prawdy o sobie, czyli ma również wymiar obiektywny; nie może być ślepym pójściem za tym co łatwe, co sprawia przyjemność, co zgodne jedynie z subiektywnymi odczuciami. Pomyślmy jak wyglądałby świat, jak wyglądałaby Polska, gdyby Karol Wojtyła w odkrywaniu powołania  brał tylko pod uwagę swoje zainteresowanie teatrem, literaturą i talenty aktorskie. Może mielibyśmy wybitnego aktora, pisarza, ale nie byłoby Jana Pawła II.

Do podejmowania odpowiedzialności, trzeba przygotowywać się od najmłodszych lat. Stawanie się człowiekiem dojrzałym jest zawsze związane z stawaniem się coraz bardziej odpowiedzialnym. Dzisiaj zapanowała moda na zrzucanie odpowiedzialności a to na społeczeństwo, warunki życia, geny. Dlatego mamy istny wysyp Piotrusiów Panów i to płci obojga.

Wartości umieszczone na sztandarze są nie tylko zadaniem dla uczniów lecz również zobowiązaniem dla nas wychowawców.

Po pierwsze:

Są zobowiązaniem by stawać się coraz bardziej  dojrzałymi, odpowiedzialnymi i wolnymi ludźmi. Musimy najpierw wymagać od siebie i żyć zgodnie z głoszonymi wartościami. Gdy wychowanek widzi, że wychowawca urzeczywistnia te same wartości, nie odbiera jego nakazów czy zakazów jako nieuzasadnionych wymagań, lecz jako pomoc w rozpoznawaniu prawdy o wartościach i ich hierarchii. Jako wspólną służbę wymiarowi świata przerastającego zarówno wychowanka jak i wychowawcę, ale którego dobro i piękno mogą wspólnie  urzeczywistniać.

Po drugie:                                                       

Są zobowiązaniem do bycia znakiem nadziei dla młodego człowieka. Nadziei, że warto być przyzwoitym, że warto podjąć wysiłek kształtowania charakteru, warto - mimo iż często to się nie opłaca, jest wręcz wyśmiewane. Młodzieży, pod wpływem różnego rodzaju toksyn intelektualnych, którymi jest zewsząd bombardowana, wydaje się, że nie podoła przeciwstawić się dominującym prądom i jedynie należy się im poddać. Wychowawca powinien ich wspierać, aby uwierzyli w sens życia kierowanego prawdą i odpowiedzialnością. 

Po trzecie:

Są zobowiązaniem do kształtowania realistycznych postaw wychowanków. Elementem realistycznej postawy jest przygotowanie wychowanka do tego, aby nie tylko wiedział co to znaczy odpowiedzialnie działać, lecz by był w stanie takie działanie podjąć.  Aby wychowanek miał siłę  wybierać nie to co łatwiejsze lecz wartościowsze.            

Dlaczego Ku prawdzie i odpowiedzialności

Mógłby ktoś zapytać dlaczego na sztandarze wypisaliście „Ku prawdzie i odpowiedzialności”, a nie po prostu „Prawda i Odpowiedzialność”. Odpowiem tak „bo jesteśmy realistami”. Zdajemy sobie sprawę, że edukacja w gimnazjum to przecież tylko pewien etap w rozwoju młodego człowieka i że tak naprawdę kładziemy fundamenty, na których będzie on dalej budował.  Zdajemy sobie sprawę, że dochodzenie do prawdy i stawanie się odpowiedzialnym, jest procesem, który trwa całe życie. Wiemy, że nieraz na tej drodze napotkamy przeszkody, będziemy kluczyli. To nic, tak właśnie wygląda codzienność. Ważne że mamy cel, który jest zarazem drogą, ważne żebyśmy wspierając jedni drugich podążali  Ku Prawdzie i Odpowiedzialności.

Zmieniony: Wtorek, 10 Listopad 2009 19:20