Głogówek Online
 
22 | 10 | 2017
Kilka słów o Głogówku Drukuj
Ziemia Głogówecka - Artykuły i Felietony
Autor: Albert Szyndzielorz   
Poniedziałek, 09 Lipiec 2007 13:33

Głogówek - siedziba gminy, położony jest nad rzeką Osobłogą, lewo­brzeżnym dopływem Odry. Przez miasto przebiega ważna trasa komu­nikacyjna drogowa i kolejowa o dużym znaczeniu gospodarczym i turystycznym. Łączy ona Górny Śląsk z terenami wypoczynkowymi i uzdrowiskowymi Dolnego Śląska. Miasto usadowiło się na falistej równinie, która od zachodu przechodzi opadającą krawędzią w dolinę Osobłogi. Na północny — wschód teren nieznacznie opada, przechodząc w Nizinę Śląską, a od południa łączy się przez Płaskowyż Głubczycki z Przedgórzem Sudeckim.

Jednostkę administracyjną tworzy miasto Głogówek wraz z 23 sołec­twami: Biedrzychowice, Błażejowice, Cieszniów, Chudoba, Dzierżysławice, Głogowiec, Góreczno, Kazimierz, Kierpień, Leśnik, Mionów, Mochów, Nowe Kotkowice, Racławice Śląskie, Rzepcze, Stare Kotko-wice, Szonów, Tomice, Twardawa, Wierzch, Wróblin, Zawada, Zwiastowice. Powierzchnia miasta i gminy wynosi 170 km kw. (w tym miasto 2.2 km kw.). Obszar ten zamieszkuje 15.800 osób, w tym mia­sto Głogówek 6.450, a w gminie 9.350

Sprzyjające warunki naturalne oraz położenie w sąsiedztwie Bramy Morawskiej, spowodowały, że osadnictwo na tym terenie rozwijało się w najwcześniejszym okresie. Nic więc dziwnego, że w najbliższej oko­licy spotykamy znaleziska z młodszej epoki kamienia (neolitu) w takich miejscowościach jak: Dzierżysławice, Głogowiec, Mionów, Mochów-Pauliny, Rzepcze, Stare Kotkowice, Tomice. Stanowiska te są ważnym źródłem poznania prahistorycznej przeszłości Opolszczyzny oraz cen­nym dokumentem pradziejów Śląska.

Pierwsza wzmianka o Głogówku notowana jest w 1076 r. w źródłach ruskich. Nazwa miasta pochodzi od masowo rosnącego tu kiedyś krze­wu głogu, w starych polskich dokumentach najczęściej mówi się Głogów, Górny Głogów, w czeskich - Horny Glogov, a w niemieckich -Klein Glogau, Ober - Glogau czy nawet Kraut Glogau - nazwa od upra­wianej tu niegdyś kapusty.

Dokładnej daty lokacji miasta na prawie niemieckim nie znamy. Nie i ulega jednak wątpliwości, że w drugiej połowie XIII wieku Głogówek otrzymał prawo czynszowe. W 1275 roku książę opolski Władysław nadaje miastu przywilej odbywania jednego jarmarku w roku w dniu św. Jerzego. A 12 grudnia tegoż roku prawo wyboru rady miejskiej w liczbie 12 radnych. Dokument ten wyraźnie mówi o Głogówku jako mieście. Od końca XIII wieku do roku 1532 Głogówek znajdował się we władaniu Piastów Opolskich. Wśród panujących w tym okresie na uwagę zasługuje Bolko V. Za jego bowiem panowania Głogówek stał się sto­licą (łącznie z Prudnikiem i Koźlem) samodzielnego księstwa. W 1532 roku miasto przechodzi pod panowanie króla czeskiego Ferdynanda, a w 1562 roku zostaje wydzierżawione przez Oppersdorffów, którzy w 1595 roku nabywają Głogówek na własność i pozostaje w ich włada­niu do 1810 roku. Za panowania tego rodu miasto zyskało na znacze­niu, byli bowiem dobrymi gospodarzami i zawsze utrzymywali ożywione stosunki z dworami i królami polskimi. Pod koniec 1655 roku, w czasie wojen szwedzkich, Głogówek udzielił schronienia królowi Janowi Kazimierzowi oraz jego żonie Marii Ludwice wraz z dworem.  W 1741 roku miasto przechodzi wraz z całym Śląskiem pod panowanie pruskie. Szerokim echem wśród miejscowej ludności odbiły się powstania śląskie. Przez pewien czas działała tu Komisja Plebiscytowa, przeniesiona później do Strzeleczek, a działacze polscy w Opolu wyda­wali dla Głogówka i okolicy gazetę „GŁOGOWIANKĘ". W życiu ekonomicznym miasta najważniejszą rolę odgrywało rzemio­sło, które od czasów średniowiecza było podstawą bytu mieszkańców, a następnie handel i rolnictwo. Na słonecznych stokach doliny Osobło­gi mieszkańcy Głogówka uprawiali winorośl. lch zamiłowanie do uprawy krzewu winnego znalazło swój wyraz w herbie miasta przedstawia­jącym trzy winne grona i trzy noże do cięcia. W XIX wieku pojawiają się w mieście zakłady produkcyjne - roszarnia lnu, cukrownia, cegielnia, browary, gorzelnie, młyny wodne. Rozwój ekonomiczny miasta hamo­wany był przez liczne wojny, pożary i klęski żywiołowe. Wiatach 1348 - 1350 Głogówek opanowała dżuma niszcząc trzecią część jego miesz­kańców. W roku 1478 i 1582 wybuchły wielkie pożary - ten ostatni strawił całe miasto.

W drugiej połowie XVIII wieku działali tu dwaj artyści - malarz Franci­szek Antoni Sebastini i rzeźbiarz - Jan Schubert. Jesienią 1806 roku w Głogówku na zamku Oppersdorffów przebywał Ludwik van Beetho­ven. Z Wróblina k. Głogówka pochodzi Jan Cybis (1897-1992) profe­sor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie - artysta malarz światowej sławy, a z Głogówka sadownik, literat, filozof - Rafałłośnik tej ziemi.

Zbliżając się do Głogówka, spośród zieleni drzew wyłania się ciekawa sylwetka miasta, z wyraźnie rysującymi się na tle nieba wieżami gotyc­kimi, renesansowymi i barokowymi. Do miasta wchodzimy przez Bra­mę Zamkową - barokową z 1700 roku. Z lewej strony, ponad dachy domów z murów obronnych wyrasta potężna, ceglana, gotycka baszta więzienna z XIV wieku. Z prawej strony ogromna bryła zamku, którego początki sięgają XIII wieku. Był on wtedy warownią gotycką zbudowaną z kamienia. W1562 roku zamek nabył ród Oppersdorffów. W miejsce dawnego gotyckiego zamku zbudowali oni w latach 1562-1571 nową, renesansową rezydencję, a w I połowie XVII wieku tzw. zamek dolny (barok). W tej części znajduje się kaplica zamkowa oraz w narożnej baszcie, na I piętrze pomieszczenie po bibliotece zamkowej obecnie zwane Salą Beethovena.

Kierując kroki w stronę kościoła Franciszkanów mijamy kaplicę - Boży Grób, fundacji Oppersdorffa z 1634 roku, która naśladuje kształt jero­zolimskiego Grobu Pańskiego. Po licznych jednak przeróbkach zaby­tek stracił swe cechy pierwotne. Skręcając w prawo w zaułek (ulicą Klasztorną) przechodzimy obok dawnego kompleksu klasztornego z XVII i XVIII wieku, wchodzimy na teren kościoła, którego historia sięga 1264 roku, kiedy to z Czech do miasta sprowadzeni zostali przez Władysława księcia opolskiego, oo. Franciszkanie. W 1428 roku za panowania Bolka V kościół i klasztor zniszczyli Husyci, a mnisi zostali wypędzeni do Bytomia i Koźla. Po ich powrocie kościół i klasztor odbudowano. W latach 1630-1634 obok kościoła wzniesiono na rzu­cie prostokąta Domek Loretański, który później został włączony w ob­ręb kościoła poprzez obudowanie skrzydła północnego. W ten sposób obiekt stał się unikatową budowlą - kościołem w kościele. Domek Loretań­ski z figurką Matki Boskiej do dnia dzisiejszego jest miejscem pątni­czym. W kościele usytuowano kaplicę św. Antoniego z artystycznie kutą kratą, z połowy XVII wieku oraz barokowe organy. Wnętrze zdobią prace Sebastiniego (freski i niektóre obrazy) oraz rzeźby Schuberta (ambona, ołtarz główny).

Opuszczając kościół wchodzimy na rynek. Dawniej spełniał on rolę placu targowego i miejsca spotkań towarzyskich. Obecnie stanowi cen­trum handlowe i administracyjne Głogówka. Otaczają go kamieniczki z XVII-XIX wieku odznaczające się bogatą ornamentyką z czasów rene­sansu i baroku. Najcenniejszym obiektem zabytkowym rynku jest Ra­tusz. Obecna późnorenesansowa bryła Ratusza usytuowana prawie na środku rynku na planie prostokąta, pochodzi z 1608 roku. Od północy wyrasta smukła wieża, dominująca nad miastem, a od południa szczyt siodłowego dachu ozdobiony esownicami i obeliskowymi sterczyna­mi. W narożach na postumentach umieszczone są dwie figury świętych Floriana i Jana Nepomucena, wykonane w 1774 roku przez Jana Schuberta. Z rynku chodzimy do kościoła p.w. św. Bartłomieja, wzmiankowanego w 1284 roku, a w roku 1379 odniesionego do godności Kolegiaty. Oprócz bogatego wystroju wnętrza na uwagę za­sługuje przylegająca od północnej ściany prezbiterium kaplica z II po­ łowy XIV wieku. Od kiedy w mieszczonej pod nią krypcie (1601) chowano przedstawicieli rodu z zamku nazywano ją kaplicą Oppers­dorffów. Kościół w opinii historyków sztuki należy do najciekawszych na Śląsku. Na zachód od kościoła, za murami obronnymi roztacza się widok na Sudety i rozległą dolinę Osobłogi. Na jej zboczu, od strony południowej, spośród drzew wyłania się kryty gontem kościół cmentarny z 1705 roku, a w jego sąsiedztwie kwadratowa wieża wodna z 1597 roku zaopatrująca niegdyś zamek i miasto w wodę. Projektan­tem wieży - wg miejscowej tradycji był Mikołaj Kopernik. W sąsiedz­twie tych obiektów, u podnóża murów obronnych, przy drodze wyloto­wej do Prudnika położony jest kościół pow. św. Mikołaja, wzmiankowa­ny w 1335 roku (szpital Świętego Ducha), obecny pochodzi z 1773 roku.

Znajdujący się na terenie gminy Głogówek przemysł oparty jest głównie na bazie miejscowych surowców. Do wiodących branż należą: za­kłady przetwórstwa rolno — spożywczego, zakłady ceramiki budowlanej, zakłady prefabrykacji elementów betonowych oraz zakłady drobnej wy­twórczości! Ponieważ przemysł nie zapewnia zatrudnienia wszystkim poszukującym pracy, z tego względu duża grupa osób z terenu miasta i  Gminy Głogówek pracuje w dużych przedsiębiorstwach w rejonie Kędzierzyna-Koźla i Prudnika.

Miasto - siedziba gminy, posiada bardzo dobrą infrastrukturę. Na ob­szarze miasta istnieje system kanalizacji ogólnospławnej, odprowa­dzającej ścieki do mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków. Moc przerobowa oczyszczalni ścieków wynosi 3200 m sześć, na dobę. Pra­widłowa gospodarka odpadami jest istotnym elementem współistnie­nia w środowisku, nie dopuszcza do degradacji krajobrazu i zmian w środowisku glebowym i wodnym. W związku z powyższym na tere­nie gminy działa składowisko odpadów komunalnych zapewniające prawidłowe ich składowanie. W najbliższym czasie rozpoczną się prace związane z realizacją drugiego i trzeciego etapu rozbudowy składowiska. Gmina Głogówek leży w regionie o urozmaiconej rzeźbie terenu zasob­nym w obszary leśne oraz pomniki przyrody. Jest gminą typowo rolni­czą. Warunki glebowo-klimatyczne są korzystne i sprzyjają rozwojowi produkcji roślinnej i zwierzęcej. Jedną z firm zajmujących się produk­cją trzody chlewnej i hodowlą bydła jest Ośrodek Hodowli Zarodowej „Głogówek" mieszczący się na ul. Fabrycznej 2B w Głogówku. Osiągnięcia w produkcji rolnej gminy Głogówek stawiają ją w rzędzie czołowych gmin województwa opolskiego. Władze miasta i gminy oferują:

  • możliwość uruchomienia i prowadzenia działalności gospodarczej różnych branż w obiektach oraz na terenach leżących w kompleksie zamkowym,
  • tereny pod budownictwo indywidualne,
  • tereny pod budowę obiektów handlowych, usługowych i przemysło­wych.
Zmieniony: Sobota, 28 Luty 2009 00:31
 
Podobne artykuły: